کروناویروس و رخداد انقلاب جدید جهانی
کروناویروس و رخداد انقلاب جدید جهانی
بابک اسدی دِزَکی – فروردین 99
انسان امروزی که به واسطه برخورداری از قدرت تفکر،تعقل و تخیل،خود را اشرف مخلوقات می داند،در پی گذشت میلیون ها سال و طی فراز و نشیب های بسیاری سیر تکامل را هم از نظر فردی،گروهی و هم از نظر محیطی پشت سر گذاشته و به نقطه حیات امروز خود رسیده است .این سیر تطور میلیون سالی انسان و محیط،در طول تاریخ حیات بشر با تغییراتی همراه بوده که شاید در صورت نبود این تغییرات حیات او در اولین برهه های زمانی به پایان می رسید،پس شرط حیات انسان تغییر بوده و هست و خواهد بود،به نحوی که با تغییرات محیطی بتواند خود را سازگار نموده و برای حیات خود در محیط تغییراتی ایجاد نماید .
انسان عاقل در طول حیات خود با بهره مندی از قدرت تعقل و خرد بر تغییرات محیطی که عمده آن تغییرات آب و هوایی می باشد فائق آمده و برای حفظ حیات خود ابزار ها و راه کارهایی ایجاد و ابداع نموده و در محیط تغییراتی به وجود آورده که عمدتاً در راستای رفع نیازهای اولیه زیستی و سپس امنیت و سایر نیازهای خود بوده است .
انسان اولیه خیلی زود متوجه شد که برای مقابله با برخی تغییرات و یا ایجاد تغییرات،نیازمند کار گروهی و اقدامات جمعی بوده که این مسئله،در شکل گیری گروه ها،اجتماعات و جوامع اولیه تا جوامع جهانی امروزی قابل مشاهده باشد که این تلاش ها برای تغییر در محیط را به جهت حفظ حیات خود در صده های اخیر شاهد بوده ایم که از منطقه ای آغاز و با گذشت زمان در تمامی جهان تسری پیدا نموده است و پدیده ای جهان شمول با نتایج و پیامده های جهانی در پی داشته که می توان این دست رخ داد ها را انقلاب های جهانی دانست .
از جمله این انقلاب هاب می توان انقلاب کشاورزی بریتانیا یا انقلاب کشاورزی نام برد که افزایش بیسابقه ای در تولید محصولات کشاورزی در بریتانیا را در پی داشت .این مهم در اثر نیاز مبرم به تامین مواد غذایی و با وجود افزایش نیروی کار و بهرهوری زمینهای کشاورزی و توسعه سیاسی اقتصادی آن سال های بریتانیا در بین اواسط قرن ۱۷ تا اواخر قرن ۱۹ رخ داده است.انقلاب کشاورزی بریتانیا که بعدها به سراسر جهان تسری پیدا نموده و انقلابی فراگیر برای تمامی ملت ها شد،به سبب شرایط مناسب اقلیمی،محیطی و نیروی کار مناسب سبب شد که رشد تولیدات کشاورزی سریعتر از رشد جمعیت باشد به نحوی که این افزایش تولید و تأمین مواد غذایی به رشد سریع جمعیت در انگلستان کمک نموده به طوری که جمعیت ولز از ۵٫۵ میلیون نفر در سال ۱۷۰۰ به بیش از ۹ میلیون نفر در سال ۱۸۰۱ افزایش نمود.از جمله اثرات و پیامد های این انقلاب عظیم می توان به رشد سریع تولید محصولات کشاورزی،رشد جمعیت،افزایش بهره وری در کشاورزی،شکل گیری صنایع وابسته کشاورزی،افزایش یکجا نشینی و توسعه شهرها و شهرنشینی و... می توان اشاره نمود که خود زمینه ساز انقلابی دیگر به نام انقلاب صنعتی شد .
انقلاب صنعتی و باز هم از انگلستان،به عنوان انقلاب صنعتی اول نیز شناخته میشود،که این دگرگونی و تغییر در پی رشد شهرنشینی و پاسخ به نیازهای تکنولوژیکی مردمان آن زمان (دوره زمانی از سال ۱۷۶۰ تا حدود سالهای ۱۸۲۰ تا ۱۸۴۰ )در حوزه های صنعت و کشاورزی اتفاق افتاد و صنایع متفرق خانگی آن زمان را به صورت متمرکز در شهرها و حواشی شهرها به وجود آورد و در ادامه به سایر کشورهای اروپایی و آمریکا راه یافت.
انقلاب صنعتی به عنوان دومین انقلاب جهانی بعد از انقلاب کشاورزی بوده که در هنگام صنعتی شدن کارخانهها و صنایع رخ دادهاست، صنعتی شدن به معنی استفاده از نیروی ماشین به جای نیروی انسان است که ابتداً در سه زمینه بافندگی، زغال سنگ و ذوب آهن بیشتر نمود یافت.نماد این دوران تولید ماشین بخار توسط جیمز وات بود که انقلاب صنعتی را با این اختراع یاد می کنند .
استفاده از دستگاهها و ماشین آلات به جای روشهای تولید دستی، ساخت مواد شیمیایی جدید و روشهای تولید آهن جدید، افزایش استفاده از نیروی بخار و آب، ساخت ماشین ابزارها و ظهور کارخانههای تولید مکانیزه از جمله مهمترین تحولات در این انقلاب میباشند که اثرات و پیامدهایی مانند گسترش استعمار اروپاییها در کشورهای آسیایی و آفریقایی، بهرهکشی از کارگران ،افزایش چشمگیر فراوردههای کشاورزی و دامی،توسعه شهرنشینی و صنعتی شدن شهرها،از بین رفتن جنگلها و فضاهای سبز، افزایش دود و آلودگی هوا،افزایش بیکاری کارگران و افزایش قیمت ها به دلیل تغییر و تحولات صنعتی، رشد بی سوادی وکودکان کار،افزایش سرعت و کیفیت حمل و نقل،ارتقاء سیستم های ارتباطی، رواج بانکها و سرمایهگذاران صنعتی و بورس و ... می باشد .
آغاز انقلاب صنعتی را می توان از سال های 1760 و با اختراع ماشین بخار دانست که به تعبیری تا کنون ادامه داشته ولی در برهه های زمانی در طول این سالها دچار تغییرات بنیادی گردیده.به عنوان مثال می توان انقلاب صنعتی دوم پس از اختراع ماشین بخار را بین ۱۸۷۰ و ۱۹۱۴، تا آستانه جنگ جهانی اول دانست که در این دوره صنعت نفت، صنعت فولاد، و صنعت برق پدیدار شد و با استفاده از نیروی برق، فرایند تولید انبوه شکل گرفت. مهمترین اختراعات این دوره عبارت بودند از تلفن، چراغ برق، ضبط صوت و موتور احتراق درونسوز .
همان گونه که در ابتدا و مقدمه اشاره شد انسان ها برای رفع نیازهای خود همواره در حال تغییر محیط می باشند و اگر این تغییرات دارای وسعت و ضریب نفوذ و اثرگذاری جهانی باشد می تواند به عنوان یک انقلاب،زندگی بشر را تحث تاثیر خود قرار دهد که تا اینجا دو انقلاب کشاورزی و صنعتی معرفی گردید .
اما رخ داد بعدی که بشر برای مدیریت و همسویی با تغییرات محیطی ایجاد نمود و رفع نیازهای فناورانه،ارتباطی و اقتصادی انسان پساصنعتی مسبب آن شد،انقلاب دیجیتال بود که دگرگونی و تحول در فناوریهای الکتریکی و مکانیکی آنالوگ به فناوریهای دیجیتال را به همراه داشت.طلیعه این انقلاب از بعد از جنگ جهانی دوم با ابداع ترانزیستور بوده.اما تحول اساسی از دهه ۱۹۸۰ به بعد رخ می داد.پیشرفتهای انقلاب دیجیتال را می توان با ظهور رایانه شخصی، اینترنت و فناوریهای اطلاعات و ارتباطات ،فیبر نوری و سایر تجهیزات الکرونیکی و ارتباطی سریع دانست .
از اثرات و پیامد های شاخص این انقلاب می توان به ظهور دهکده جهانی،گردش آزاد اطلاعات،ظهور کسب و کارها جدید،مجازی سازی،افزایش سطح آگاهی فردی و گروهی،جنگ های سایبری،تجارت الکترونیک اشاره نمود که بسیار مورد توجه دولت ها قرار گرفته تا جایی که آنرا به عنوان یک محصول و خدمات ارائه نموده و تولیدات این حوزه توانست بخش اعظمی از تولید ناخالص بسیاری از کشورها را به خود اختصاص دهد.به نوعی این انقلاب در سال های پایانی قرن بیستم شکل گرفته و تا کنون ادامه داشته و روز به روز بر اثرات و پیامدهای این انقلاب افزوده می گردد .
ولی این پایان کار نیست و نخواهد بود ...
در آخرین روزهای های سال 2019 میلادی شاهد بروز یک اختلال زیست محیطی با محوریت انسان در کشور چین بودیم.اختلالی که در وحله اول به عنوان یک بیماری منطقه ای در شهر ووهان چین خود نمایی نمود و به دلیل همه گیری آن،حساسیت های کشور چین و به نوعی جهانیان را برانگیخت.
این اختلال با گسترش شدید بیماری کروناویروس ۲۰۱۹ یا کووید ۱۹ بوده که هم اکنون بیش از 185 کشور را درگیر خود نموده که تا کنون بیش از نیم میلیون نفر در جهان را در مدت کوتاهی آلوده نموده و بیش از سی هزار کشته بر جای گذاشته است (تا 30 مارس مطابق با 11 فروردین ).
بروز بیماری های فراگیر در سطح یک کشور یا منطقه یکی از رخداد های محیطی ( تغییر محیط به صورت طبیعی یا غیر طبیعی و با دخالت انسان به صورت عمدی) بوده که به نوعی تغییر محسوب می گردد و انسان را مجبور به عکس العمل نموده تا در پی غلبه بر این تغییر محیطی برآید، تا با هزینه های جانی و مالی بتواند آن را کنترل و مدیریت نماید.این پدیده اخیر،بیماری کروناویروس،به دلایل متعدد از جمله فراگیری جهانی،سرعت توسعه بالا،شاعبه بیوتروریسم،عدم شناسایی کامل آن و ... از اهمیت ویژه جهانی برخوردار بوده که انسان تا کنون نتوانسته بر آن غلبه کرده و روز به روز در حال گسترش بیش از پیش بوده و تبدیل به یک مسئله جهانی گردیده که تا کنون سابقه ای در سطح بین الملل نداشته است و انسان کنونی در حال تلاش برای کنترل و مقابله با آن، ناگزیر به انجام برخی رفتارهای پیش گیرانه عمومی و به نوعی تغییر در رفتارهای گذشته و ایجاد رفتارهایی جدید نموده که می توان اثرات و پیامدهای این پدیده جهانی را به عنوان انقلابی در پی انقلاب های قبلی،مورد اشاره و بررسی قرار داد .
اینکه این ویروس چه بوده،منشاء آن چیست،بیوتروریسم بوده یا خیر؟برنامه ای حساب شده برای کاهش جمعیت پیر و ناتوان جهان بوده یا نه؟عامل تعدیل اقتصاد جهانی است و یا یک ترفند رقابتی و جنگ اقتصاد های برتر جهان است؟ یا ابزاری است برای پوشش فعالیت های سیاسی و انتخاباتی و یا نظامی؟و...جای تامل و تفسیر داشته ولی از همه اینها مهمتر اثرات و پیامدهایی است که در جامعه جهانی بر جای گذاشته و خواهد گذاشت که می توان آن را به عنوان یک انقلاب جهانی در سال 2020 در حال رخدادن دانست .
اقدامات جهانی به صورت رفتارهایی بر اساس پروتکل ها،باید ها و نبایدهای جهانی،منطقه ای و ملی در خصوص بهداشت فردی،گروهی و بیمارستانی اجرایی شده که روش های جدید تغذیه مناسب،تغییر رفتارهای فردی و اجتماعی،باورها،بینش ها و تغییر نگرش های سازمانی،گروهی و فردی در خصوص نظام های آموزشی و پژوهشی،پزشکی،مدیریتی و ... را در پی داشته و خواهد داشت که همه و همه نشانه هایی از یک انقلاب جدید جهانی می باشد.یعنی می توان اشاره داشت که این انقلاب پیش رو انقلاب است فرهنگی که تمامی شقوق جامعه را از جمیع جهات با محوریت تغییر در سبک زندگی در سطح جهان پوشش خواهد داد.چیزی که در گزارشات کشورهای تحث تاثیر کروناویروس تا به امروز به وضوح قابل مشاهده بوده و در سایر کشورها نیز در حال اشاعه می باشد .
کشور ما نیز از این انقلاب پیش رو مستثنی نبوده و نخواهد بود.انقلابی که در کشور ما می تواند پیامدهایی با محوریت تغییر سبک زندگی و رخ دادها و رفتارهایی را به همراه داشته و خواهد داشت .
برخی اثرات و پیامدهای دوران کورونایی امروز که حاصل تغییر رفتارها و اقداماتی نظیر فاصله گیری اجتماعی و قرنطینه بوده،طبعاتی در سطح اجتماع به ویژه خانواده داشته و مشکلات روحی و روانی حاصل از دست دادن نزدیکان،فشارهای عصبی،استرس،فشارهای اقتصادی و... و مشکلات جسمی مانند عوارض ناشی از بیماری کرونا،افزایش وزن،عدم تحرک و... را در پی خواهد داشت، سرعت تغییرات انقلابی پیش رو را افزایش می دهد .
برخی از اثرات و پیامدهای دوران انقلاب جهانی پساکرونا :
- رعایت بیش از پیش بهداشت فردی.
- رعایت بیش از پیش بهداشت گروهی.
- تغییر در سبک زندگی و فرهنگ معاشرت .
- تغییر شیوه برگزاری برخی از مراسمات آیینی و مذهبی.
- تجدید نظر در خصوص برگزاری مراسمات جشن ازدواج و مراسم درگذشتگان .
- تغییر در آداب معاشرت مانند دست دادن و دیده بوسی های مرسوم .
- تغییر در روش های سپری نمودن اوقات فراغت و تفریح .
- تغییر در سیاست های گردشگری و مسافرت ها .
- تغییر در سیستم های آموزشی سنتی و نظام آموزشی.
- تغییر در کسب و کارها به سمت کسب و کارهای مجازی .
- تغییر در نحوه انجام صله رحم از سنتی به مجازی .
- تغییر در نحوه خرید و تامین مایحتاج .
- تغییر نگرش نسبت به رشته های دانشگاهی و نحوه جذب سازمان های دولتی و خصوصی .
- توسعه سازمان های مردم نهاد .
با توجه به اثرات و پیامدهای رخ داده و پیش رو می توان بیشترین اثرات را در حوزه سبک زندگی فردی و اجتماعی دانست،به نحوی که پیامدهای آن می تواند موجب تغییر در فرهنگ و یا تحت الشعاع قراردادن مسایل فرهنگی را در پی داشته و انقلاب جهانی فرهنگی را رقم بزند که این به عنوان یک تهدید برای جوامع و ملل تلقی گردیده و وظیفه متولیان فرهنگ را در کنترل پیامدهای احتمالی بیشتر و حساس تر نموده تا بتوانند این تهدید را تبدیل به فرصت نموده و از برخی پیامده های مثبت،حداکثر استفاده را برده و اثرات مخرب را نیز مدیریت و کنترل نمایند .
در آخر پیشنهاد می گردد دولتمردان و متولیان امر در سیاست گذاری های کلان کشور به ویژه حوزه فرهنگ ،ضمن تاکید و معطوف نمودن تمرکز خود بر کنترل و مدیریت کوروناویروس،نهادهای فرهنگی،اجتماعی،دینی،سیاسی و اقتصادی و سیاست گذاران این حوزه به دنبال برنامه هایی در خصوص مدیریت دوران پساکورونا باشند تا با آمادگی کامل به استقبال این به اصطلاح انقلاب جهانی جدید با رویکرد فرهنگی رفته و پیش بینی های لازم را داشته تا بتوانند فعالیت هایی به دور از شتابزدگی و با اثربخش و کارایی بالا در سطح جامعه انجام دهند.
11/1/1399
این وبلاگ توسط بابک اسدی دِزَکی مشاور رسمی نظام صنفی رایانه استان اصفهان، مشاور فناوری اطلاعات و ارتباطات و سیستم های اطلاعاتی، مدیریت منابع انسانی و توانمند سازی و مدرس دانشگاه جهت ارائه سوابق و تجربیات و نیز مقلات علمی خود ایجاد گردیده.